O’zbekistonda schyot-fakturalar reyestrlarining majburiy chop etilishi bekor qilindi: biznes uchun nima o’zgardi

O’zbekistonda schyot-fakturalar reyestrlarining majburiy chop etilishi bekor qilindi: biznes uchun nima o’zgardi

2026-yil 6-noyabrdan boshlab O’zbekistonda tadbirkorlar uchun hujjatlarni yuritishni osonlashtiradigan o’zgarishlar kuchga kirdi. Muhim yangiliklardan biri hisob-faktura registrlari bilan bog’liq: kompaniyalar endi ularni qog’ozga chop etishlari, sahifalarni raqamlashlari, hujjatlarni bog’lashlari va agar mavjud bo’lsa, muhr bilan tasdiqlashlari shart emas.

Ilgari tashkilotlar ushbu harakatlarni soliq davridan keyingi oyning 15-kunigacha bajarishlari kerak edi. Endi tegishli talab chiqarib tashlandi, bu esa qog’oz ish oqimini va biznesning ma’muriy xarajatlarini kamaytirishga imkon beradi.

O’zgarishlar, shuningdek, soliq hisobotining shakllariga, shu jumladan qo’shilgan qiymat solig’i va yuridik shaxslardan olinadigan er solig’i bo’yicha hisob-kitoblarga ta’sir ko’rsatdi.

Tadbirkorlar qanday o’zgarishlarni hisobga olishlari kerak?

Hisob-fakturalar reyestrlarini majburiy chop etishning bekor qilinishi shuni anglatadiki, kompaniyalar endi ilgari belgilangan tartibni bajarish uchun faqat qog‘oz hujjatlar to‘plamini shakllantirishlari shart emas.

Bundan tashqari, elektron shaklda yuritiladigan qo‘shimcha varaqlarni chop etish va ularni tegishli soliq davri uchun reyestrlarga ilova qilish majburiyati bekor qilindi.

Biroq bu yangilik tadbirkorlarni xo‘jalik operatsiyalarini to‘g‘ri rasmiylashtirish, buxgalteriya ma’lumotlarining ishonchliligini ta’minlash va hujjatlarni saqlash bo‘yicha belgilangan talablarga rioya etish majburiyatidan ozod etmaydi.

Soliq hisobotidagi o‘zgarishlarga alohida e’tibor qaratish lozim. QQSni soddalashtirilgan tartibda hisoblash va to‘lash shakllari tasdiqlandi. Bunday tartib umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat ko‘rsatish sohasida faoliyat yuritayotgan ayrim toifadagi tadbirkorlar uchun belgilangan.

Soddalashtirilgan tartib doirasida tovarlar va xizmatlarni sotishdan olingan aylanmadan 6 foizlik QQS stavkasi qo‘llaniladi, foyda solig‘i stavkasi esa 0 foizni tashkil etadi. Bunda soliq to‘lovchilar tovarlar va xizmatlarni sotib olishda to‘langan QQSni hisobga olishlari mumkin emas.

Ushbu tartibga o’tish soliq to’lovchining shaxsiy kabineti orqali xabar berish orqali amalga oshiriladi. Uni qo’llash bildirishnoma yuborilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlanadi.

Soddalashtirilgan tartib barcha tashkilotlar uchun mavjud emas. Xususan, davlat ulushi 50% dan ortiq bo’lgan yirik soliq to’lovchilar va korxonalar uchun cheklovlar belgilandi.

Shuningdek, yuridik shaxslar uchun yer solig’ini hisoblash shakli yangilandi.unga soliq bazasi va samarasiz foydalaniladigan yer uchastkalari bilan bog’liq bo’limlar qo’shildi.

Kompaniyalarga nimani tekshirish tavsiya etiladi?

Tadbirkorlar va tashkilot rahbarlari endi majburiy bo’lmagan harakatlarni istisno qilish uchun buxgalteriya hujjatlarining ichki tartib-qoidalarini qayta ko’rib chiqishlari kerak.

Bunday holda, elektron hujjatlarning to’g’ri bajarilishi, hisobga olish ma’lumotlarining to’liqligi va hisobotlarning o’z vaqtida taqdim etilishi ustidan nazoratni saqlab qolish kerak.

QQSni to’lashning soddalashtirilgan tartibiga o’tishni ko’rib chiqayotgan kompaniyalar uchun bunday qarorning iqtisodiy maqsadga muvofiqligini oldindan baholash muhimdir. Kiruvchi QQSni hisobga olish huquqining yo’qligi yakuniy soliq yukiga sezilarli ta’sir ko’rsatishi mumkin.

Amaldagi shartnomalarni, kontragentlar bilan hisob-kitob qilish tartibini va iqtisodiy faoliyatning xususiyatlarini tekshirish alohida ahamiyatga ega. Soliq rejimi qonun hujjatlari va biznesning haqiqiy modeli talablariga javob berishi kerak.

O’zbekistonda biznesni huquqiy va buxgalteriya bilan qo’llab-quvvatlash qonunchilikdagi o’zgarishlarni o’z vaqtida hisobga olishga, ichki hujjatlarni tuzatishga va buzilish xavfini kamaytirishga yordam beradi.

Kompaniyangiz faoliyatining O’zbekiston Respublikasi qonunchiligining amaldagi talablariga muvofiqligini tekshirish uchun professional maslahat so’rang.