O‘zbekistonda nol hisobot: aylanmasiz kompaniyalar nima topshirishi kerak

Rubrika: Buxgalteriya
O‘zbekistonda nol hisobot: aylanmasiz kompaniyalar nima topshirishi kerak

Daromad va xo‘jalik faoliyatining yo‘qligi korxonani soliq va moliyaviy hisobotlarni taqdim etish majburiyatidan har doim ham ozod etmaydi. Kompaniya vaqtincha ishlamayotgan, shartnomalar tuzmayotgan va hisob raqamiga pul tushmayotgan bo‘lsa ham, qonunchilikda belgilangan talablarni nazorat qilish zarur.

O’zbekistonda nol hisobot, ayniqsa, yaqinda ro’yxatdan o’tgan korxonalar, mavsumiy faoliyat bilan shug’ullanuvchi tashkilotlar va ishni vaqtincha to’xtatib qo’ygan kompaniyalar uchun dolzarbdir. Majburiyatlarni noto’g’ri belgilash yoki muddatlarni o’tkazib yuborish jarimalar va boshqa salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.

Inqiloblar bo’lmagan taqdirda qanday hisobotlarni topshirish kerak?

Majburiy hisobotlarning ro’yxati soliqqa tortish tizimiga, korxonaning holatiga, ishchilar, mulk va boshqa soliq ob’ektlarining mavjudligiga bog’liq.

Agar korxona aylanmadan olinadigan soliqni qo‘llayotgan bo‘lsa, tegishli hisobotlarni shakllantirish tartibini tekshirish zarur. Daromad bo‘lmasa, soliq bazasi nolga teng bo‘lishi mumkin, ammo bu barcha majburiyatlardan avtomatik ravishda ozod bo‘lishni anglatmaydi.

QQS va foyda solig‘i to‘lovchilari bo‘lgan korxonalar uchun alohida qoidalar amal qiladi. Amalga oshirilmagan taqdirda ham tegishli soliqlar bo‘yicha hisobot berish talablarini hisobga olish zarur. Bunda qonunchilikda soliq to‘lovchilarning ayrim toifalari va maxsus rejimlar uchun istisnolar nazarda tutilgan.

Agar tashkilotda xodimlar mavjud bo‘lsa, jismoniy shaxslarning daromadlari va ijtimoiy soliq bilan bog‘liq hisobot majburiyatlarini alohida tekshirish lozim. Sotuvlar yo‘qligi kompaniya ish haqi yoki boshqa to‘lovlarni hisoblamagan degani emas.

Shuningdek, joriy tushumdan qat’i nazar, soliq majburiyatlari yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ko‘chmas mulk, yer uchastkalari va boshqa obyektlarning mavjudligini ham hisobga olish zarur.

Soliq hisob-kitoblaridan tashqari, yuridik shaxslar moliyaviy va statistik hisobotlarni taqdim etish zarurligini tekshirishlari kerak. Ularning tarkibi va chastotasi tashkilot toifasiga va amaldagi talablarga bog’liq.

Nol hisobotni qanday to’g’ri tayyorlash kerak?

Hisobotlarni tayyorlashdan oldin buxgalter pul oqimi, bank ko’chirmalari, kassa operatsiyalari, shartnomalar, qarzlar va xodimlarning hisob-kitoblarini tekshiradi. Bu hisobot davrida buxgalteriya hisobi va soliqqa ta’sir qiladigan operatsiyalar haqiqatan ham yo’qligini aniqlashga imkon beradi.

Tadbirkorlarning keng tarqalgan xatosi – hisob-kitob hisobvarag‘iga tushumlar tushmaganligi faoliyatning umuman yo‘qligini anglatadi, deb hisoblashidir. Ayni paytda kompaniya ijara haqini, bank komissiyalarini to‘lashi, ish haqini hisoblashi yoki boshqa xarajatlarni amalga oshirishi mumkin. Bunday operatsiyalar buxgalteriya hisobida aks ettirilishi lozim.

Hisobotlar belgilangan tartibda, shu jumladan soliq organlarining elektron xizmatlari orqali taqdim etiladi. Amaldagi shakllar, muddatlar, ayrim hisob-kitoblarning avtomatik shakllantirilishi va ularning qabul qilinganligini tasdiqlash muhim ahamiyatga ega.

Bundan tashqari, nol soliq hisobotini nol balans bilan aralashtirib bo’lmaydi. Hatto ishlamaydigan kompaniya ham ustav kapitali, asosiy vositalar, qarzlar va pul qoldiqlariga ega bo’lishi mumkin.

Toshkent va O’zbekistonda nol hisobotlarning kasbiy tayyorgarligi tadbirkorlarga majburiyatlarni nazorat qilish, zarur hujjatlarni o’z vaqtida rasmiylashtirish va soliq organlari bilan o’zaro munosabatlarda xatolardan qochishga yordam beradi.

Mutaxassislar ular buxgalteriya hisobi holatini tekshirishga, majburiy hisobotlar ro’yxatini aniqlashga va kompaniyangizning xususiyatlarini hisobga olgan holda ularni tayyorlashni tashkil etishga yordam beradi.

Buxgalteriya hujjatlarini vaqtincha faoliyat bo’lmagan davrda ham tartibda saqlash uchun O’zbekistonda nol hisobot berishni buyurtma qiling.